Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

Է(ե) ձայնավորի հնչյունափոխությունը

1.Համեմատիր դեմ դիմաց գրված բառերը և ցույց տուր, թե հնչյունական ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել.

Հովհաննես-Հովհաննիսյան, անեծք-անիծել, դեմ-դիմանկար, վրեժ-վրիժառու, վեպ-վիպասան

Տեղի է ունեցել հնչունափողություն:

2. Տրված բաղադրիչները միացնելով բառեր կազմիր, ուշադրություն դարձրու հնչյունափոխությանը: Օրինակ՝ կես+ա+դեմ-կիսադեմ

Ծաղիկ+ա+ձոր – ծաղկաձոր, շեկ+ա+հեր – շիկահեր, վեմ+ա+փոր – վիմափոր, մեգ+ա+պատ – միգապատ, գես+աստղ –  գիսաստղ, սեր+առատ – սիրառատ, հանդես+ություն – հանդիսություն, պատվեր+ա+տու – պատվիրատու, բնագետ+ություն – բնագիտություն, հրավեր+ա+տոմս – հրավիրատոմս:

3. Վեճ, նվեր, տեր, մեջ, գեր արմատներից 2-ական բառ կազմիր այնպես, որ տեղի ունենա հնչյունի փոփոխություն:
վեճ-վիճակահանություն,վիճակագրական
նվեր-նվիրեն,նվիրածը
տեր-տիրոյ,տիրանալ
մեջ-միջամտել
գեր – գիրանալ,գիրացած

4. Հետևյալ բառերից փակագծերում տրված բառերի և մասնիկների օգնությամբ կազմիր նոր բառեր՝ ենթարկելով անհրաժեշտ հնչյունափոխության:

գեր (անալ) – գիրանալ
կես (ատ) – կիսատ
հայրենասեր (ություն) – հայրենասիրություն
մեգ (ապատ) – միգապատ
էշ (ատեր) – իշատեր
պարտեզ (պան) – պարտիզպան
զեն (ակիր) – զինակիր
հրավեր (ատոմս) – հրավիրատոմս
էշ (այծյամ) – իշայծյամ
գրագետ (ություն) – գրագիտություն
տեր (անալ) – տիրանալ
վեպ (ագիր) – վիպագիր

 

5. Գտիր հետևյալ բառերի հնչյունափոխված մասը և վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևերը՝

դիզել, կիսամուշտակ, վիպական, իջևանել, պատվիրել, սիրալիր, իջվածք, տիրական, սիզավետ, զինել:

դիզել – դեզ+ել
կիսամուշտակ – կես+մուշտակ
վիպական – վեպ+ական
պատվիրել – պատվեր+ել
սիրալիր – սեր+ա+լիր
իջվածք – էջ+վածք
տիրական – տեր+ական
սիզավետ – սեզ+ավետ
զինել – զենք+ել

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

Ինչ կլիներ,եթե բոլոր մարդիկ լինեին միանման

Նրանք  կլին էին  նույն բնավորության և  իրա հետ չեին կռվի:Նրանք արտաքինով  նման կլին էին  և նրանց տարբերել չեր լինի:Նրանք կմտած էին միանման  և  եթե  մայրենիյի ուսուցիչուհին  շարադրությու տար   նրանք բոլորը նույն շարադրություը կգրեին:                   Եթե երեղաները դառնաին  ուսուցիչների նման  նրանք ավելի  խելացի կդառնաին և  էլ նրանց կրթելու կարիք չէր լինի:

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

379.Քաղցած աղվեսը կախ ընկած ողկույզներով վազ տեսավ։ Նա ցանկացավ դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ։ Հեռանալիս ինքն իրեն ասաց․
-Ոչինչ դեռ խակ է։
Որոշ մարդիկ էլ այդպիսին են։

388.1, Դարասկզբին
2, Լորանը
3, Բաքվեցի ուսուցիչ
4, Այրվող լուցկին պատահաբար գցեց նավթով լի դույլը
5, Հետո սկսեց հրդեհ
6, Որովհետև մոտակայքում ջուր չկար
8, Նա ջուրը փոխարինեց գարեջուրով
9, Նա խեղտեց ջուրը
10, Լորանը դառձավ առաջին կրակմարիչ ստեղծողը։

390.Առաջինու ասված չեր, թե ինչու է փոկրիկը խորամանկ։

402.Կատվի դեմը մուկ է,մկան դեմը կատու:Շան դեմը  միս է,մսի  դեմը  շուն:Օձի դիմաց զոհն է,զոհի դիմաց օձը:Գայլի դիմաց գառ է,գառի դիմաց գայլ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in մայրենի, Uncategorized

Տարվա ամենածաղկուն եղանակը՝ գարունը

Արդեն գարուն է: Ձմեռը իր տեղը զիջել է գարնանը: Ծաղիկները սկսել են ծաղկել, ծառերը սկսել են բողբոջել, իսկ երեխաները իջնում են բակ խաղալու: Թռչունները սկսում են երգել իրենց գեղեցիկ երգերը: Մարդիկ հանում են իրենց տաք վերարկուները ու հագնում են գարնանային բաճկոն: Գարնանը մայրիկների ու կանաց տոնն է: Գարունը լի է երջանկությամբ ու սիրով: Գարնանը ես սիրում եմ զբոսնել ու խաղալ ընկերներիս հետ: Ինձ թվում է, որ այս տարի գարունը ավելի շուտ եկավ:Բնությունը աստիճանաբար արթնանում է ձմռան քնից: Այդ պատճառով էլ, ասում են, որ գարնանը բնությունը զարթոնք է ապրում: Այս ամենը նշան էր այն բանի որ արդեն գարուն էր և անցյալում է մնացել ձմռան ցուրտն և ահարկու սառնամանիքը:

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

216.Քույր-խելացի,աղվոր
Եղբայր-փոքր,առույգ,ժիր
Մայր-սրտացավ,քնքշ
Հայրիկ-ամրակազմ,աշխատասեր
Տատիկ-ուրախ,հոգատար
Պապիկ-գիրուկ,ժրաջան

217.Սիրտ-սրտացավ,վախ-վախկոտ,քարքարոտ,մայր-մայրական,երկինք-երկնային,արև-արևային,փայտ-փայտագործ,լեռ(ն)-լեռնագնաց,փողոց-փողոցային,երկաթ-երկաթյա,օդ-օդային,ծաղիկ-ծախկաման,եղբայր-հորեղբայր,ոսկի-ոսկեզոց,արծաթ-արծաթագործ,ծով-ծովագնաց,Ամերիկա-ամերիկահայ,Ֆրասիա-ֆրանսիաբնակ,Գերմանիյա-Գերմանական:

218.նախադասությունը դարձավ ավելի պարզ։

219.Տրված տեքստում վերաբերմունքն ավելի շատ է։

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

  • Կարդա՛ «Աղքատի պատիվը» պատմվածքը։
  • Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

    Սակավ-հազվադեպ
    Չութ-Երկրագործական պարզ գործիք՝ հողը հերկելու համար:
    Լծկան-Լծելու անասուն
    Սրախոսում-կատակել
    Դուքան-խանութ
    Հիրավի-իրոք
    Ղաստի-դիտմամբ

  • Գրի՛ր, թե ի՞նչ սովորեցրեց քեզ այս պատմվածքը:
    Այս պատմվացքը ինձ սովորեցրեց՝բավարարվել նրանով ինչ-որ ունենք:

 

 

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

Կրկին կարդա 《Հնչյունափոխություն》 թեման։

Առաջադրանք՝

Գրիր 10 բառ, որոնցից հինգում լինի հնչյունափոխություն, հինգում՝ սղում։

հնչյունափոխություն -սկեսուր-կեսուր, ծանր-ծանդր, քիթ-քինթ,վացուն-աթսուն,ծածանել-սասանել

սղում -ամուր-ամրանալ, երկիր-երկրային, նկարիչ-նկարչություն,ամառ-ամառամռան, քաղաք-քաղքենի,

 

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

=Կարդա’《Հնչյունափոխություն》 թեման և կատարիր առաջադրանքները։

Երբ բառի վերջից վանկ կամ վանկեր են ավելանում, որոշ ձայնավորներ և երկհնչյուններ փոփոխության են ենթարկվում: Օրինակ՝ վեճ-վիճաբանություն, սուր-սրել, գույն-գունավոր:

Նկատելի է, որ վեճ բառի ե-ն դարձել է ի, սուր բառի ու-ն՝ ը, իսկ ույ երկհնչյունը՝ ու: Այս երևույթը կոչվում է հնչյունափոխություն:

Առաջադրանքներ՝

1.Համեմատիր դեմ-դիմաց գրված բառերը և ցույց տուր, թե հնչյունական ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել.

Օրինակ՝ ջուր-ջրծաղիկ (ու-ն գաղտնավանկի ը)
ծաղիկ-ծաղկաման (ի-ն սղվել է)
համբույր-համբուրել (ույ-ու)

հին-հնամենի ի-ա, բազուկ-բազկաթոռ ու-ա, պատիժ-պատժել ի-ե, ողջույն-ողջունել յ, աշխույժ-աշխուժություն յ-ու, մատյան-մատենագիր յ-ե, պարտեզ-պարտիզան ե-ի, գլուխ-գլխավոր ու-ա, էշ-իշամեղու է-ի:

2. Տրված բառերի վերջից բաղադրիչներ ավելացնելով՝ բառեր կազմիր այնպես, որ տեղի ունենա հնչյունափոխություն:

ա) բուրդ, սիրտ-ի սրտե, կույր, ճահիճ, ալյուր, կեզ, ատամնաբույժ
բ) վիշտ-վշտություն, թույլ-թուլություն, ծնունդ-ծննդավայր, հաշիվ-հաշվել, արթուն-արթնանալ, հույն-հնություն ալրապան, տույժ-տուժել

3.Վերականգնիր տրված բառերի անհնչյունափոխ ձևերը՝

ձնծաղիկ, թխահեր, սառցահատ, երգչախումբ, կիսել, ըմպանակ, մեղվապահ, հունական, կղզյակ:

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

Համերգ

Վտակը ժայռից ներքև է թռչում,
Թափ առած ընկնում քարերի գլխին,
Զարկում ավազին, շաչում է, ճչում,
Ճչում անհանգիստ, փրփուրը բերնին։

Ինչպես ծերունին, ձայնով պառաված,
Ձայնակցում է ժիր թոռնիկի երգին,
Այնպես է ծերուկ անտառը կամաց
Արձագանք տալիս ջրի աղմուկին։

Այնինչ բնության զվարթ համերգի
Ունկնդիրն անխոս, հավիտենական,
Ժայռը մտախոհ՝ իր մռայլ մըտքի
Ետևից ընկած՝ լսում է նրան։

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

 

3,Բանաստեղծության մեջ ի՞նչն է ավելի շատ՝ գո՞ւյնը, ձա՞յնը, թե՞ շարժումը:
Ձայնը

4,Ո՞ր քառատողը քեզ ավելի շատ դուր եկավ, ինչո՞ւ:
Վտակը ժայռից ներքև է թռչում,
Թափ առած ընկնում քարերի գլխին,
Զարկում ավազին, շաչում է, ճչում,
Ճչում անհանգիստ, փրփուրը բերնին։

5,Նկարիր այդ քառատողը:

Untitled

Posted in մայրենի, Uncategorized

Մայրենի

Եթե կարողանայ փոխել…

Եթե ես կարողանայ ինչվոր  բան  փոխել  ապա  էմպես կան էի,  որ  Երևանում աղպ չլինի, անապահով կենդանիներին    գտնեն իրենց տերերին, անապահով մարդիկ գտնեն իրենց ընտանիքին  և ապահոված լին էին  ամենինչով,  իսկ հետո  աշխարով կտարած էի  բարություն: