«Բոլոր մեծահասակները առաջ երեխա են եղել, միայն թե նրանցից քչերն են այդ բանը հիշում»: Էքզյուպերի

Լսի՛ր, տղա՛ս: Ես արտասանում եմ այս բառերը, երբ դու քնած ես. քո փոքրիկ ձեռքը դրված է այտիդ տակ, իսկ շիկահեր գանգուր մազերդ կպել են խոնավ ճակատիդ: Ես ծածուկ մտա քո սենյակ: Մի քանի րոպե առաջ, երբ նստած էի գրադարանում և լրագիր էի կարդում , ինձ վրա թափվեց զղջման ծանր ալիքը: Ես եկել եմ քո մահճակալի մոտ՝ գիտակցելով իմ մեղքը:
Ահա թե ինչի մասին էի մտածում, տղա՛ս. ես քո գլխին թափեցի իմ վատ տրամադրությունը:
Ես քեզ կոպտեցի, երբ դպրոց գնալու համար հագնվում էիր, քանի որ դու միայն թաց սրբիչը դեմքիդ քսեցիր: Ես քեզ նկատողություն արեցի կոշիկներդ չմաքրելու համար: Բարկացա, գոռացի քեզ վրա, երբ հագուստներիցդ մեկը հատակին նետեցիր:
Նախաճաշի ժամանակ նույնպես քեզ կշտամբեցի: Դու շրջեցիր թեյի բաժակը: Չափազանց հաստ շերտով կարագ քսեցիր հացին: Իսկ հետո, երբ գնացիր խաղալու, իսկ ես շտապում էի հասնել գնացքին, դու շրջվեցիր, ինձ ձեռքով արեցիր և բացականչեցիր. «Ցտեսությո՜ւն, հայրիկ», իսկ ես հոնքերս կիտեցի և պատասխանեցի. «Ուսերդ ուղղի՛ր»:
Այնուհետև օրվա վերջում ամեն ինչ նորից սկսվեց: Տուն վերադառնալիս նկատեցի քեզ, երբ ծունկի իջած գնդիկներով խաղ էիր անում: Քո գուլպաների վրա անցքեր կային: Ես քեզ նվաստացրի ընկերներիդ մոտ՝ ստիպելով տուն գնալ իմ առջևից: Գուլպաները թանկ արժեն, այ, եթե դու ստիպված լինեիր դրանք գնել սեփական դրամով, ապա ավելի կոկիկ կլինեիր: Դու միայն պատկերացրու տղա՛ս, որ դա ասել է քո հայրը…
Հիշո՞ւմ ես, թե դրանից հետո ինչպես մտար գրադարան, որտեղ ես կարդում էի՝ երկչոտ, տխուր: Երբ ես լրագրի վրայից թեթևակի քեզ նայեցի՝ գրգռված, որ ինձ խանգարել են, դու անվճռական կանգ առար դռան մոտ: «Ի՞նչ ես ուզում»,-կոպիտ հարցրի ես:
Դու ոչինչ չպատասխանեցիր, բայց կտրուկ նետվեցիր դեպի ինձ, վզովս ընկար և համբուրեցիր: Քո ձեռքերը սեղմում էին ինձ սիրով, որն Աստված դրել է քո սրտի մեջ և որը չվերացավ նույնիսկ իմ արհամարհական վերաբերմունքից: Այսպես ուրեմն, տղա՛ս, դրանից անմիջապես հետո լրագիրը սահեց իմ ձեռքերից, և ինձ համակեց ահավոր, նողկալի սարսափը: Ի՞նչ է արել ինձ սովորությունը: Կշտամբելու, նախատելու սովորությունը. Ահա իմ պարգևը քեզ այն բանի համար, որ դու փոքրիկ ես: Բայց չէ՞ որ չի կարելի ասել, որ ես քեզ չէի սիրում, ամբողջ բանն այն է, որ ես չափազանց շատ բան էի սպասում քո պատանեկությունից և չափում էի քեզ իմ սեփական տարիների չափանիշով:
Իսկ քո բնավորության մեջ այնքա՜ն առողջ, հրաշալի և անկեղծ բաներ կան: Քո փոքրիկ սիրտը նույնքան մեծ է, որքան արշալույսը հեռավոր բլուրների վրա: Դա արտահայտվեց քո բնազդական պոռթկման մեջ, երբ դու նետվեցիր ինձ համբուրելու՝ մինչև քնելու գնալդ: Այսօր ոչ մի բան այլևս նշանակություն չունի, տղա՛ս: Ես եկել եմ քո մահճակալի մոտ մթության մեջ և ամոթահար ծունկի եմ իջել քո առջև:
Սա չնչին քավություն է: Ես գիտեմ, որ դու դրանք չես հասկանա, եթե քեզ ասեմ այդ ամենը, երբ դու արթնանաս: Սակայն վաղը ես իսկական հայր կլինեմ: Ես կդառնամ քո ընկերը, կտառապեմ, երբ դու տառապես և կծիծաղեմ, երբ դու ծիծաղես: Ես կկծեմ լեզուս, երբ նրանից պատրաստ կլինի դուրս թռչելու որևէ գրգռված բառ: Ես շարունակ կկրկնեմ, որպես կախարդանքի խոսք՝ «Չէ որ նա ընդամենը երեխա է, փոքրիկ տղա»:
Վախենում եմ, որ մտովի քո մեջ հասուն տղամարդու եմ տեսել: Բայց հիմա, երբ տեսնում եմ քեզ, տղա՛ս, հոգնած կուչ եկած քո մահճակալում, ես հասկանում եմ, որ դու դեռ երեխա ես: Դեռ երեկ դու մորդ ձեռքերին էիր՝ գլուխդ դրած նրա ուսին: Ես չափազանց շատ բան էի պահանջում, չափազանց շատ…

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
   Շիկահեր-շեկ մազեր ունեցող
   Գանգուր-օղակաձև
   Զղջալ-ափսոսալ
   Կշտամբել-նախատել
   Սեփական-անձնական
   Պատանեկություն- պատանեկան հասակը
   Չափանիշ-չափելու՝ չափը վերցնելու միավոր
   Քավություն- մեղքերի՝ զանցանքների ևն ներում՝ թողություն
   
   
2. Գրի՛ր պարգև, արշալույս,նվաստացնել, երկչոտ, խոնավ, ծածուկ, տառապել բառերի հոմանիշները:
   պարգև-ընծա,նվեր
   արշալույս-արևածագ,լուսաբաց,լուսածագ
   նվաստացնե-ստորացնել
   երկչոտ-վախկոտ
   խոնավ-թաց
   ծածուկ-գաղտնի
   տառապել-տանջվել,չարչարվել
   
3. Գտի՛ր հոր զղջումն արտահայտող տողերը, գրի՛ր կարծիքդ:

Հոր զղջում, այսինքն հայրը ինչ որ վատ բան է արել և զղջում է,փոշմանում է այդ արարքի համար:

2. Մի բառով qրի՛ր:

ա) Ո՞վ է այն մարդը. որը կենդանիներին հետապնդելով և որսալով է զբաղվում:
Որսորդ

բ) Ի՞նչն է  այն առարկան. որ ստանում են մեծ՝ երկար ու լայն կտորից: Վերից վար կախվելով՝ ծածկում, փակում է որևէ բան: Դա նաև բեմն է բաժանում հանդիսասրահից:
Վարաքույր

գ)Ի՞նչն է այն փոքրիկ միջատը, որ երկու թև ունի բարալիկ կնճիթ, որով սնվում է: Իսկ սնվում է արյունով:
Մոծակ

դ) Ո՞վ է այն արհեստավորը, որն զբաղվում է երեսը սափրելու, մազերը խուզելու, կտրելու, հարդարելու գործով:
Վարսահարդար

ե) Ի՛նչն է այն պղնձյա առարկան, որի մեջ մետաղյա լեզվակ է կախված: Բարակ կամ հաստ պարանով լեզվակը պատերին են խփում՝ հնչեցնելու համար:
Զանգակ



3.            Տրված բառերն այբբենական կարգով դասավորի՛ր:

Եղինջ. շյուղ. պատշգամբ, դարպաս, թակարդ, կաթսա, սրճեփ:
Դարպաս, եղինջ.թակարդ,կաթսա,սրճեփ,շյուղ,պատշգամբ:

7.Նախադասությունների ճիշտ հաջորդականությունը գրիր և տեքտը վերականգնի՛ր:

Նա ցանկացավ դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ: Հեռանալիս ինքն իրեն ասաց. «Ոչի՜նչ, դեռ խակ է»: Ուժ ու կարողություն չունենալու պատճառով հաջողության չեն հասնում, մեղքը գցում են պայմանների վրա:  Քաղցած աղվեսը կախ ընկած ողկույզներով խաղողի վազ տեսավ:

Որոշ մարդիկ էլ այդպիսին են:

Քաղցած աղվեսը կախ ընկած ողկույզներով խաղողի վազ տեսավ: Նա ցանկացավ դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ: Ուժ ու կարողություն չունենալու պատճառով հաջողության չեն հասնում, մեղքը գցում են պայմանների վրա: Հեռանալիս ինքն իրեն ասաց. «Ոչի՜նչ, դեռ խակ է»:Որոշ մարդիկ էլ այդպիսին են:

Ընթերցում եմ․․․

Once upon a time there was a little girl. Her name was Goldilocks. She had golden hair.
One day Goldilocks was walking in the forest. She saw a house and knocked on the door. She went inside. Nobody was there.
Goldilocks saw three bowls on the table. She was hungry.
‘This porridge is too hot! This porridge is too cold! This porridge is just right!’ Goldilocks ate all the porridge.
Goldilocks was tired now. ‘This chair is too big! This chair is too big, too! This chair is just right!’ But the chair broke!
Goldilocks was very tired. She went upstairs. ‘This bed is too hard! This bed is too soft! This bed is just right!’
Soon, the bears came home.
‘Someone has eaten my porridge!’ said Daddy Bear.
‘Someone has eaten my porridge!’ said Mummy Bear.
‘Someone has eaten my porridge!’ said Baby Bear.
‘Someone has sat on my chair!’ said Daddy Bear.
‘Someone has sat on my chair!’ said Mummy Bear.
‘Someone has sat on my chair – and it’s broken!’ said Baby Bear.
‘Someone has slept in my bed!’ said Daddy Bear.
‘Someone has slept in my bed!’ said Mummy Bear.
‘Someone has slept in my bed – and she’s still there!’ said Baby Bear.
Goldilocks woke up and saw the three bears. ‘Help!’ She ran downstairs and into the forest. She never came back again.

Words

Porridge-շիլա

bowl-խոր ափսե

was tired-հոգնած էր

upstairs- վերևի(աստիճաններով վերև)

downstairs-ներքև(աստիճաններով ներքև)

too hard-չափազանց կոշտ

too soft-չափազանց փափուկ

eat-ate-eaten

sit-sat-sat

sleep-slept-slept

break-broke-broken

run-ran-run

Choose the answer!

a. Daddy Bear’s porridge is too hot .too hot / too cold / just right
b. Mummy Bear’s porridge is too cold too hot / too cold / just right
c. Baby Bear’s porridge is just right too hot / too cold / just right
d. Daddy Bear’s chair is too big too big / just right
e. Mummy Bear’s chair is too big too big / just right
f. Baby Bear’s chair is just right too big / just right
g. Daddy Bear’s bed is too hard too hard / too soft / just right
h. Mummy Bear’s bed is too soft too hard / too soft / just right
i. Baby Bear’s bed is just right too hard / too soft / just right

Put the sentences in order.

‘Someone has eaten my porridge!’ said the bears.
Goldilocks was tired. She sat on Baby Bear’s chair.
1. One day Goldilocks saw a house in the forest. She went inside.
‘Someone has slept in my bed!’ said the bears.
Goldilocks was very tired. She slept in Baby Bear’s bed.
Goldilocks was hungry. She ate all Baby Bear’s porridge.
Goldilocks woke up and saw the bears. She ran into the forest and never came back.
‘Someone has sat on my chair!’ said the bears.

One day Goldilocks saw a house in the forest. She went inside.
Goldilocks was hungry. She ate all Baby Bear’s porridge.
Goldilocks was tired. She sat on Baby Bear’s chair.
Goldilocks was very tired. She slept in Baby Bear’s bed.
‘Someone has eaten my porridge!’ said the bears.
‘Someone has sat on my chair!’ said the bears.
‘Someone has slept in my bed!’ said the bears.
Goldilocks woke up and saw the bears. She ran into the forest and never came back.
‘Someone has sat on my chair!’ said the bears.

Երկինք ամպե հովն անուշ

Երկինք ամպե հովն անուշ
Յար խորոտիկ պաքն անուշ
Երկինք ամպե հովն անուշ,
Յար խորոտիկ պաքն անուշ։

Գացի գացի հեռեցա,
Երկինք ամպե հովն անուշ,
Բարձր սարուն մոտեցա,
Յար խորոտիկ պաքն անուշ
Պզդիկ յարոջ կարոտցա
Երկինք ամպե հովն անուշ։

Երկինք ամպե հովն անուշ
Յար խորոտիկ պաքն անուշ
Երկինք ամպե հովն անուշ,
Յար խորոտիկ պաքն անուշ։

Սասնա շրջանի երգերի և պարերի փաթեթ,

 

Մուշանի, հա՜յ, մուշանի:
Հանըրա, նինա, հանինա.
Մուշանի, հա՜յ, մուշանի,
Ջանըրա, նինա, հանինա:
1. Վերին թավլեն սալուկ էր,
Հանըրա, նինա, հանինա.
Խըմըր թային նալուկ էր,
Ջանըրա, նինա, հանինա:

Մուշանի, հա՜յ, մուշանի:
Հանըրա, նինա, հանինա.
Մուշանի, հա՜յ, մուշանի,
Ջանըրա, նինա, հանինա:
2. Խըմըր թային հեծել եմ,
Հանըրա, նինա, հանինա.
Արազա մոտեցել եմ,
Ջանըրա, նինա, հանինա։

Մուշանի, հա՜յ, մուշանի:
Հանըրա, նինա, հանինա.
Մուշանի, հա՜յ, մուշանի,
Ջանըրա, նինա, հանինա:

Բառերի բացատրություն՝

թավլա- գոմ, ախոռ
սալուկ- սալապատած
Խըմըր-կարմրասև
Թայա-ձի
Նալուկ- նալած

1. Ո՞ր շարքի վանկերը վերադասավորելով՝ կստանաս գույն նշանակող բառ:

Ա. կա, գա, նա, գույն, շա

Բ. կա, նա, գույն, շա, կա

Գ. շա, նա, գա, կա, գուն

Դ. գույն, շա, կա, մա, նա

Ե. նա, բույն, կա, շա, գա

Ա. կա, գա, նա, գույն, շա

 

2. Ո՞ր տառը կարող ենք կցել աղ բառին և՛ սկզբից, և՛ վերջից, որպեսզի երկու դեպքում էլ ստացվեն նոր բառեր:

Ա. պ Բ. տ Գ. շ Դ. կ Ե. Դ

Պատ՝.  Բ. տ

3. Այբբենական կարգով դասավորվելու դեպքում ո՞ր բառը կլինի չորրորդը։

Ա. սրտաբան Բ. ջնջում Գ. տող Դ. սրունք Ե. Դպրոց
Դ. սրունք

4. Տրված են կենդանիների ձայն նշանակող բառեր՝ բառաչյուն, վրնջյուն, մկկոց, մլավոց, հաչոց, մռնչյուն: Ո՞ր կենդանին է մնացել «ձայնազուրկ»:

Ա. ձին Բ. կատուն Գ. այծը Դ. խոզը Ե. Կովը

Պատ՝.  Դ. խոզը

5.Ղազարոս Աղայանի ո՞ր հեքիաթից է նշված հատվածը․

Շահ-Աբասի ժամանակ հեռու աշխարհից դերվիշի հագուստով մի մարդ է գալիս Սպահան քաղաքը։ Քաղաքի ընդարձակ հրապարակի մեջ այդ դերվիշը մի մեծ շրջան է քաշում փայտով, ինքն էլ կշտին նստում լուռ ու մունջ։

Հնարագետ  ջուլհակը

6. Առանձնացրո՛ւ ծաղկազարդ բառի բաղադրիչները, և յուրաքանչյուրով հնարավորինս շատ նոր բառեր կազմի՛ր։ծաղկազարդ-ծաղիկ+ա+զարդ
   ծաղիկ-ծաղկանոց,ծաղկասեր,ծաղկավետ,ծաղկած,ծաղկաբեր:
   զարդ- զարդանոց, զարդեր, զարդարված, զարդասեր, զարդատուփ:
7. Նշված բանաստեղծություններից ո՞րն է պատկանում Ղազարոս Աղայանի գրչին։
   «Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն»
   «Հիշողություն»

«Մեր ուխտը»

«Ա՜խ, ի՜նչ լավ են սարի վրա․․․»

Պատ՝. «Հիշողություն»:

 

8. ԱՐԻՍԱՎԱՆՏԱՐ տառաշարքից, առանց տառերի դասավորությունը փոխելու, քանի՞ տարբեր նախադասություն կարելի է ստանալ:

Ա. 2
Բ. 3
Գ. 4
Դ. 5
Ե. 6

9. Երամ, հարց, համար, ցեղ, մեղր, հրեա բառերը «քամվել են» ինչ-որ բառից: Ո՞րն է այդ բառը:

Ա. համարիչ Բ. մեղրամոմ Գ. ցեղակից Դ. մեղրահաց Ե. հարմարանք

 Ընդգծիր ճիշտ պատասխանը։

Ա․Լուրջ միջոցներ ձեռնարկելու (փոխարեն, փոխանակ) ռուսական դիվանագետները փոքրիկ միջոցներ ձեռնարկեցին։

Բ․Սպասվում էր հայ-ադրբեջանական (պաշտոնեական, պաշտոնական) նոր հանդիպումներ։

Գ․Գեղագիտությունը (հասկացություն, հասկացողություն) է տալիս գեղեցիկի մասին:

 

11.Տրված բառերից առանձնացրո՛ւ հոմանշային 10 զույգ։
Հսկայական, ողորկ, համեստ, վիթխարի, դժվար, հավաքել, դյութիչ, հուզիչ,
հմայիչ, ծավի, ստերջ, բիլ, դրվատել, դեղձան, գովել, դատարկել, սնապարծ,
անպտուղ, պարպել, խոնավ, ժողովել, տամուկ, խրթին, հարթ:

Հսկայական-վիթխարի, ողորկ-հարթ, հավաքել-ժողովել, դյութիչ-հմայիչ

12․ Ժխտական ապ, դժ, տ ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները։

Անգույն-դժգույն:  Անբախտ-դժբախտ,ապաբախտ,տարա- բախտ:  Անգետ-տգետ: Անշնորհք-ապիկար,տգեղ, տձև,տարաշնորհ: Անձև-տձև, տգեղ։

13. Տրված բոլոր բառերը, բացի մեկից, և´ աջլիկ են, և´ ձախլիկ: Ո՞րն է միայն աջլիկ։

Ա. տղա Բ. մարդ Գ. հարս Դ. փեսա Ե. Շուն