Month: October 2020

1․ Որո՞նք են ամենամեծ եւ ամենափոքր երկնիշ բացասական ամբողջ թվերը։
Պատ․՝ ամենափոքր -> -99
ամենամեծ -> -10

2․ Գրե՛ք ստորև բերված նախադասությունները՝ օգտագործելով + և – նշանները.
ա) Գիշերը  օդի ջերմաստիճանը եղել է զրոյից 80 ցածր, իսկ ցերեկը՝ զրոյից 20 բարձր։
Պատ․՝ Գիշեր -> -80ºC
Ցերեկ -> +20ºC
բ) Մակընթացության ժամանակ ջրի մակարդակը եղել է 0 նշագծից 315 մ-ով բարձր, իսկ տեղատվության ժամանակ՝ 2110 մ-ով ցածր։
Պատ․՝ Մակընթացություն -> +315 մետր
Տեղատվություն -> -2110 մետր
գ) Մեխիկո քաղաքը գտնվում է ծովի մակերեւույթից 2240 մ բարձրության վրա, իսկ Աստրախան քաղաքը՝ ծովի մակերեւույթից 25 մ ցածր։
Պատ․՝ Մեխիկո -> +2240 մետր
Աստրախան -> -25 մետր

3․ Մեքենայի բաքի 7/14-ը լցնելու համար պահանջվում է 50 վայրկյան: Բաքի ո՞ր մասը կլցվի 1 րոպեում:
1) 7/14 = 1/2
2) 50 x 2 = 100
3) 1/100 x 60 = 1/100 x 60/1 = 60/100 = 6/10 = 3/5
Պատ․՝ 3/5 մասը

4. Գոյություն ունե՞ն արդյոք ամենափոքր բացասական եւ ամենամեծ դրական թվեր։
Պատ․՝ ո՛չ

5. Գրե՛ք այն երեք հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից՝
ա) ամենափոքրը -7-ն է
Պատ․՝ -7, -6, -5
բ) ամենամեծը -5-ն է։
Պատ․՝ -7, -6, -5

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

6. Խդիրներ ֆլեշմոբից
Որքա՞ն է (2019 : 2018 — 1) : (1 — 2019 : 2018) արտահայտության արժեքը:
1) 2019 : 2018 = 1 (1 մն․)
2) 1 (1 մն․) — 1 = 1
3) 1 : 1 = 1
Պատ․՝ (2019 : 2018 — 1) : (1 — 2019 : 2018) = 1

7. Խդիրներ ֆլեշմոբից
Նկարում բերված ուղղանկյունը լցված է միանման շրջաններով, որոնցից յուրաքանչյուրը շոշափում է ուղղանկյան կողմը և հարևան շրջաններին: Որքա՞ն է այդ շրջանի շառավիղը, եթե ուղղանկյան պարագիծը 56 սմ է:

1) 56/10 : 2 = 56/10 : 2/1 = 56/10 x 1/2 = 56/20 = 14/5
Պատ․՝ 14/5

Տեսական նյութ

Ուղղի վրա կետի դիրքը հաշվման O սկզբնակետի նկատմամբ որոշելու համար բավական չէ իմանալ նրա հեռավորությունը O կետից: Պետք է նշել նաև, թե նա կետի ո՞ր կողմում է գտնվում: Դրա համար վերցնենք մի ուղիղ և նրա վրա վերցնենք որևէ Օ կետ: Այդ կետով ուղիղը բաժանվում  է երկու ճառագայթների, որոնցից մեկն ուղղված է դեպի աջ / դրական ուղղություն/ մյուսը՝ դեպի ձախ/ բացասական ուղղություն/: Այժմ ընտրենք մի հատված / միավոր հատված/  և ճառագայթների վրա նշենք այդ կետորը, տես նկարը՝

Սովորաբար սանդղակի այն կետերը, որոնք գտնվում են O սկզբնակետից աջ գրվում են 1, 2, 3,… : O սկզբնակետից ձախ գտնվող կետերը գրվում են -1, -2, -3,… , որոնց կարդում են համապատասխանաբար “մինուս մեկ”, “մինուս երկու”, “մինուս երեք”, …: O կետից դեպի աջ գտնվող թվերը կոչվում են դրական (օրինակ` 1, 7, 9.5), իսկ դեպի ձախ` բացասական (օրինակ` -2, -4, -7.9): Երբեմն դրական թվերը գրում են “պլյուս” նշանով. +1, +7, +9.5: +1=1, +7=7, +9.5=9.5: Հաշվման O սկզբնակետը 0 թիվն է, որը ոչ դրական թիվ է, ոչ էլ բացասական: Այն կոորդինատային ուղղի դրական թվերը բաժանում է բացասականներից: Ուղղի վրա կետի դիրքը ցույց տվող թիվը անվանում են այդ կետի կոորդինատ:

A կետն ունի -2 կոորդինատը: Գրում են այսպես` A(-2), B(-1), C(1.5):

Ուղիղ գիծը` նրա վրա ընտրված հաշվման սկզբնակետով, միավոր հատվածով  և ուղղությամբ, անվանում են կոորդինատային ուղիղ:

Աշխատելու ենք՝ Geogebra ծրագրով։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1. Ի՞նչ են նշանակում  հետևյալ  գրառումները։
A (–7) — A կետի կոորդինատը -7-ն է
B (+8) — B կետի կոորդինատը +8-ն է
C (–4) — C կոտի կոորդինատը -4-ն է
D (+21) — D կետի կոորդինատը +21-ն է
E (–50) — E կետի կոորդինատը -50-ն է
F (–100) — F կետի կոորդինատը -100-ն է

2. Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝
ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ
+3

բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական ուղղությամբ
-5

3. Կոորդինատային ուղղի վրա ընտրիր միավոր հատված, նշիր՝
A (9), B (-4), C (-1), D (12)

4. A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝
ա) –9
B կետը A կետից ձախ է գտնվում, և հեռու է A կետից 5 միավոր հեռավորություն։
բ) –1
B կետը A կետից աջ է գտնվում, և հեռու է A կետից 3 միավոր հեռավորություն։
գ) +3
դ) +10

5. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C(–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի երկարությունը 12սմ է, 1 սմ է։

6. Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 թվերին համապատասխանող կետերը։ 

7. Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից  ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ  և ո՞րը՝ ամենից աջ։

8. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ  և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՌԱՋԱՐԴՐԱՆՔՆԵՐ

9. Կոորդինատային ուղղի վրա  քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ  թվերի  միջև.
ա) –5 և 3
բ) 0 և 4
գ) 7 և 15

Նա շատ հարգված ատամնաբույժ էր` քառասունքանի տարեկան, աղջիկը` համարյա ուսանող: Լուրջ, զուսպ, առանց զարմացնող տեսակետների, բայց որպես մասնագետ ու քաղաքացի` մեծ համբավ վայելող մարդ: Մի օր տուն եկավ մի դնովի քթով: Վախն անցնելուց հետո, կինն ու աղջիկը ծիծաղեցին կեղծ հանդուրժողականությամբ: Ակնոցի սև շրջանակներով, հարբեցողի քթերից էր` ունքերով ու բեղերով, որ մարդուն նմանեցնում է Գրաուչո Մարկսին : Բայց մեր ատամնաբույժը չէր փորձում նմանակել Գրաուչո Մարկսին: Նստեց ճաշի սեղանի շուրջ (միշտ տանն էր ճաշում), իր սովորական ձգվածությամբ, հանգիստ ու մի թեթև ցրված: Բայց դնովի քթով:
– Սա ի՞նչ է,- պակաս ծիծաղելով հարցրեց կինն աղցանից հետո:
– Սա՞, ի՞նչը:
– Այդ քիթը:
– Ա՜խ, սա: Մի ցուցափեղկում տեսա, մտա ու առա:
– Հայրի՜կ…
Ճաշից հետո, ամեն օրվա պես, նա թիկնեց հյուրասենյակի բազմոցին: Կնոջ համբերությունը հատեց:
– Հենց հիմա դա հանի:
– Ինչո՞ւ:
– Կատակն էլ իր ժամանակն ունի:
– Բայց սա կատակ չէ:
Ննջեց` հարբեցողի քիթը դրած: Կես ժամ անց արթնացավ ու շարժվեց դեպի դուռը: Կինը նրան հարցրեց.
– Ո՞ւր ես գնում:
– Ինչպե՞ս թե ուր եմ գնում. վերադառնում եմ աշխատանքի:
– Բայց այդ քթո՞վ:
– Ես քեզ չեմ հասկանում, – ասաց նա` առանց ապակիների շրջանակների միջից դժգոհ նայելով կնոջը:- Եթե նոր փողկապ լիներ, դու ոչինչ չէիր ասի: Միայն այն պատճառով, որ քիթ է…
– Հարևանների մասին մտածիր: Հաճախորդների մասին մտածիր:
Հաճախորդներն, իրականում, չհասկացան հարբեցողի քթի խորհուրդը: Ժպտացին, հարցեր տվեցին, բայց այցելությունն ավարտեցին հետաքրքրված՝ ատամնաբուժարանից դուրս գալով կասկածների մեջ:
– Գժվե՞լ է:
– Չգիտեմ,- պատասխանում էր քարտուղարուհին, որն արդեն տասնհինգ տարի նրա հետ էր աշխատում:- Երբեք նրան այսպիսին չեմ տեսել:
Այդ գիշեր, ինչպես միշտ` քնելուց առաջ, նա լոգանք ընդունեց: Հետո պիժաման հագավ, դրեց կեղծ քիթը և գնաց պառկելու:
– Դու այդ քիթը անկողնում դնելո՞ւ ես,- հարցրեց կինը:
– Այո: Բացի այդ, այլևս չեմ հանելու այս քիթը:
– Բայց ինչո՞ւ:
– Իսկ ինչո՞ւ ոչ:
Քնեց անմիջապես: Կինը գիշերվա կեսն անցկացրեց քթին նայելով: Նա խելագարվել է: Հաստատ: Ամեն ինչ վերջացած է՝ փայլուն կարիերան, համբավը, անունը, հոյակապ ընտանիքը. ամեն ինչը փոխել է մի դնովի քթով:
– Հայրի՛կ…
– Այո, աղջիկս:
– Կարո՞ղ ենք զրուցել:
– Իհարկե կարող ենք:
– Այդ քո քթի մասին…
– Իմ քթի մասին, նորի՞ց: Լսեք, դուք միայն դրա մասի՞ն եք մտածում:
– Պա՜պ, բա ինչպե՞ս չմտածենք: Մի ժամվա մեջ քեզ պես մարդը որոշում է դնովի քթով ման գալ ու չի ուզում, որ դա ոչ ոք նկատի՞:
– Քիթն իմն է ու շարունակելու եմ այն կրել:
– Բայց ինչո՞ւ, հայրի՛կ: Դու չե՞ս գիտակցում, որ շենքի ծաղրածուն ես դարձել: Ես այլևս չեմ կարողանում հարևանների դեմքին նայել ամոթից: Մայրիկն այլևս հասարակական կյանք չունի:
– Չունի, որովհետև չի ուզում:
– Բայց ինչպե՞ս դուրս գա փողոց դնովի քթով մի մարդու հետ:
– Բայց ես «մի մարդ» չեմ: Ես՝ ես եմ: Իր ամուսինը: Քո հայրը: Նույն մարդն եմ, ինչ կայի: Հարբեցողի քիթը չի նշանակում ,որ մի բան փոխվել է:
– Եթե դա փոփոխություն չի նշանակում, այդ դեպքում ի՞նչ իմաստ ունի այն օգտագործելը:
– Իսկ եթե դա փոփոխություն չի նշանակում, ինչո՞ւ չօգտագործել:
– Բայց, բայց…
– Աղջիկս…
– Հերի՛ք է: Այլևս չեմ ուզում զրուցել: Դու այլևս իմ հայրը չես:
Կինն ու աղջիկը տնից գնացին: Նա կորցրեց իր բոլոր հաճախորդներին: Քարտուղարուհին, որ տասնհինգ տարի աշխատում էր իր հետ, դուրս եկավ աշխատանքից. չգիտեր, ինչ սպասել մի մարդուց, ով դնովի քիթ է օգտագործում: Խուսափում էր նրան մոտենալուց: Հրաժարականը փոստով ուղարկեց: Մտերիմ ընկերները վերջին փորձն արեցին՝ նրա համբավը փրկելու, համոզեցին հոգեբույժի դիմել:
– Դուք կհամաձայնեք,- ասաց հոգեբույժը` գալով այն եզրակացության, որ նրա հետ ամեն ինչ նորմալ է,- որ ձեր պահվածքը մի քիչ տարօրինակ է…
– Ուրիշների՛ պահվածքն է տարօրինակ,- ասաց նա:- Ես շարունակելու եմ կրել սա: Իմ մարմնի իննսուներկու տոկոսը շարունակում է մնալ առաջվանը: Չեմ փոխել ո՛չ հագուստիս, ո՛չ մտածելուս, ոչ էլ պահվածքիս ձևը: Նույն հիանալի ատամնաբույժն եմ, լավ ամուսին, լավ հայր, հարկատու, Ֆլումինենսեի աշխատակիցը, ամեն ինչ առաջվա պես: Բայց մարդիկ այս քթի պատճառով հրաժարվում են ամեն ինչից: Մի հասարակ հարբեցողի քթի պատճառով: Այսինքն ես՝ ես չեմ, ես իմ քի՞թն եմ:
– Այո…,- ասաց հոգեբույժը:- Թերևս դուք ճիշտ եք…
Ի՞նչ եք կարծում, ընթերցող: Նա ճի՞շտ է: Ինչ ուզում լինում է, լինի, նա չհանձնվեց: Շարունակում է օգտագործել դնովի քիթը: Որորվհետև հիմա դա այլևս քթի հարց չէ: Հիմա՝ սկզբունքի հարց է:

Առաջադրանքներ՝

Ըստ քեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը:

Իմ կարծիքով հեղինակը ցանկանում է ասել որ միուսների կարծիքը մարդկանց համար կարևոր է:Բայց կան մարդիկ որ ուշադրություն չեն դարցնում:

Պատմվածքից դուրս գրի՛ր  հերոսներին և բնութագրի՛ր նրանց։

Ատամնաբույժ-համառ,խենթ
աղջիկը-կամակոր
կինը-հասարակության կարծիքը հաշվիառնող

During their first 300,000 years of existence, human beings explained the phenomena that surrounded them (rains, death, harvest) by turning to the idea of magic and the influence of the gods. And so it was until around the sixth century B.C. when a revolution began in Ancient Greece in search of the basic principles to understand the observable world.Rational thinking began to weaken the grip of mythological ideas; it was the awakening of science. Pythagoreanism was one of the pillars of that cultural eruption and also the first philosophical current in which women participated and stood out.Pythagoras of Samos (569 BC – 475 B.C. approx.) and his followers sought to decipher the foundations of reality through numbers, and in doing so they created mathematical abstraction. Prior mathematics, developed empirically by the Egyptians and Mesopotamians, was a collection of rules for practical questions, such as dividing up a piece of land. It is possible that Pythagoras learned from them in his travels, but he took geometry and arithmetic much further. He was the first to observe that there is a set of axioms from which all other reasoning can be deduced—through demonstration, which the Pythagoreans established as a basic tool for constructing the framework of mathematics.Mathematics stopped being a means, to become an end in itself. For the Pythagoreans, the search for knowledge was the way to fully realize this. Around this idea they created the Pythagorean community, which was also guided by ethical and moral principles, translated into a series of rules dictated by its leader.

Իր գոյության առաջին 300,000 տարվա ընթացքում մարդիկ բացատրում էին իրենց շրջապատող երեւույթները (անձրևներ, մահ, բերք) ՝ դիմելով մոգության գաղափարին և աստվածների ազդեցությանը: Եվ այսպես, մինչև մ.թ.ա. վեցերորդ դարը: երբ Հին Հունաստանում սկսվեց հեղափոխություն ՝ դիտարկվող աշխարհը հասկանալու հիմնական սկզբունքները որոնելու համար: Ռացիոնալ մտածողությունը սկսեց թուլացնել դիցաբանական գաղափարների ճիրանը; դա գիտության արթնացումն էր: Պյութագորեականությունը մշակութային այդ ժայթքման հիմնասյուներից էր և նաև առաջին փիլիսոփայական հոսանքը, որին մասնակցում և առանձնանում էին կանայք: Պյութագորաս Սամոսը (մ.թ.ա. 569 – մ.թ.ա. 475 թ. Մոտ.) Եւ նրա հետևորդները ձգտում էին թվերի միջոցով վերծանել իրականության հիմքերը, և դրանով ստեղծեցին մաթեմատիկական վերացականություն: Նախորդ մաթեմատիկան, որը էմպիրիկ կերպով մշակվել էր եգիպտացիների և միջագետքի կողմից, կանոնների հավաքածու էր գործնական հարցերի համար, օրինակ ՝ հողամասի բաժանում: Հնարավոր է, որ Պյութագորասը ճանապարհորդության ժամանակ սովորել է նրանցից, բայց երկրաչափությունն ու թվաբանությունը նա շատ ավելի առաջ է տարել: Նա առաջինը նկատեց, որ գոյություն ունի աքսիոմների ամբողջություն, որոնցից կարելի է հանգել մնացած բոլոր պատճառաբանությունները ՝ ցույցի միջոցով, որը պյութագորացիները հաստատեցին որպես մաթեմատիկայի շրջանակը կառուցելու հիմնական գործիք: Մաթեմատիկան դադարեց միջոց լինել ՝ դառնալու նպատակ ինքնին. Պյութագորացիների համար գիտելիքների որոնումը դա լիովին գիտակցելու միջոց էր: Այս գաղափարի շուրջ նրանք ստեղծեցին Պյութագորասի համայնքը, որը նույնպես առաջնորդվում էր էթիկական և բարոյական սկզբունքներով, թարգմանված մի շարք կանոնների, որոնք թելադրվում էին նրա առաջնորդի կողմից:

37. Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն  հո- րինի՛ր:

Պատրաստակամ. Կարդալ. Տարի, երամ, թակարդ, պարգևել, մառան. թութակ, տակառ:

Երեք եղբայրները

Լնում է չիլինում երեք եղբայր է լինում նրանք ցանկանում են մեկը միուսին հաճելի օր պարգևել:Եվ նիանց գլխին մի խենթ միտք ծագեց:Մեծ եղբայրը գնաց գրաղանութ գիրք գնելու միջին եղբայրը գնաց թութակ գնելու իսկ փոքր եղբայրը գնաց մառան տակառ և խաղող բերելու:Նրանք բոլորը պատրաստակամ գնացին ամառանոց:Մեծ եղբայրը գրքերը տվեց փոքր եղբորը իսկ փոքր եղբայրը տակառն ու խաղողն է տալիս մեծ եղբորը:Նրանք սկսում են իրենց գործը՝ մեծ եղբայրը սկսում է գինի քամել խաղողից,միջնեկը թութակներին է վարժեցնում իսկ փոքրը գիրք է կարդում:Նրանք նստում են մի սեղանի շուրջ և վայլում գինին հեո միջնեկ եղբայրը թութակներին բաց է թողնում թռչունների երամի հետ և հանկարծ փոքր եղբայրը մուկ է նկատում ասում է եղբակյներին և նրանք թակարդներ են դնում և մկանը բռնում բայց մուկը ողջ է լինում և նրանք մկանը բաց են թողնում չնայած նրան որ կարող էին սատկացնել մկանը:Եվ նրանք ամեն տարի այսպիսի բաներ են կազմակերպում:

38.   Անջատ գրվող բարդ  բառերի  (հարագրությունների) իմաստները մեկական բառերով արտահայտի՛ր:

Պար գալ-պարել, զրույց անել-զրուցել, խաղ անել-խաղալ, թույլ տալ-թույլատրել:

39. Այբբենական կարգով  դասավորի՛ր՝

ա) սենյակիդ իրերի անունները.
Աթոռ,ակնոցներ,բույսեր,գրասեղան,գրքեր,դուռ,թղթեր,ժամացույց,լուսամփոփ,խաղեր,կահույք,հեռուստացույց,համակարքիչ, ճոճաթոռ,մահճակալ, պատուհան,սեղան,

բ) սիրածդ գրքերի անունները.
Բալզակը մի շան պատմություն, Երկրի ժողովածուն Վահան Տերյան,Ես էլ կարող եմ պատրաստել,Թզուկի երգը, Հետաքրքիր մոլորակ,Փոքրիկ Իշխանը:

գ) այն առարկաների անունները. որոնք կուզենայիր ունենալ:
Ֆիզ/քիմ:

40. Կազմի՛ր տրված բայերի այն ձևերր, որոնք պա- տասխանում են ի՞նչ է անում  հարցին (ներկա ժամանակ):

Օրինակ՝ պարել — պարում  է:

Ա. Կրկնել-կրում է. խոնարհել-խոնարում է. գնալ-գնում է, տապակել-տապակում է. հասնել-հասցնում է. վերցնել-վերցնում է. թռչել-թռչում է. աճել-աճում է, հանգստացնել-հանգստացնում է. վերադառնալ-վերադառնում է, դնել-դնում է, թողնել-թողում է:

Բ.
Գալ — գալիս է. լալ — լալիս է. տալ — տալիս է:

Բխմբի բառերը լիս-ով է վերջանում

Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտից 37 կիլոմետր հեռավորությամբ, Մարտունի վարչական շրջանում, Սխտորաշեն գյուղի հանդամասում վեր է խոյանում մի հսկա չինարի ծառ, որն, անգամ, անձնագիր ունի՝ որպես ՍՍՀՄ տարածքի ամենատարեց և ամենաբարձր ծառ: Չինարի ծառը կամ ինչպես արցախցիներն են ասում՝ Տնջրի ծառը շուրջ 2036 տարեկան է, տեղացիների պնդմամբ այն նախկին Խորհրդային Միության երկրներում ամենատարեց ծառն է:

Ծառն ունի 54 մետրից ավել բարձրություն (համարյա 18 հարկանի շենքի բարձրության), բնի շրջագիծը 27 մետր է, ծառ-հսկայի փչակի մակերեսը 44 քմ է, այստեղ կարող է տեղավերվել 100-ից ավել մարդ, իսկ սաղարթների ստվերի մակերեսը զբաղեցնում է համարյա 1400 քմ տարածք: Սխտորաշենի այս հայտնի չինարին իր արտասովոր չափերով գերազանցում է Էգեյան ծովի Կոս կղզու ծառերին, ինչպես նաև Աշխաբադի մոտ գտնվող Փիրուզե կիրճի ծառերին: Ծառի տակից բխում է մի հորդառատ, սառնորակ աղբյուր՝ Տնջրու աղբյուրը, որը դարեր շարունակ հագեցրել է հունձ ու կալ անող շինականի ծարավը, սնել հսկա չինարուն, շարժել ջրաղացի քարը: Ըստ պահպանված վիմագիր արձանագրության, աղբյուրը կառուցել են սխտորաշենցի Հավհաննես Կիսիբեկյանը, Ներսես Մուսայելյանը և Մանաս Գասպարյանը:

Արցախի զբոսաշրջության «հարավային երթուղին» նախընտրողները հնարավորություն ունեն տեսնելու արցախյան ֆոլկլորի մի մասը կազմող Պըլը Պուղու գերեզմանաքարը, Մարտունու շրջանի Սխտորաշեն գյուղի մոտակայքում գտնվող ավելի քան 2000 տարեկան Տնջրի ծառը:

Երբեմն, ապշած ծառ-հսկայի չափերից, մարդիկ տարբեր գրություններ են թողնում փչակում, ու թեև մոմ վառելն արգելված է, քանի որ դա վտանգավոր է ծառի գոյության համար, այնուամենայնիվ, այցելուները հաճախ մոմ են վառում հենց ծառի փչակում: Դժվար է ասել, ինչու են մարդիկ սրբատեղի դարձրել հսկա չինարին, բայց այն, որ Տնջրի ծառը մեկ անգամ տեսնողը այլևս այն չի մոռանում, անվիճելի է: Ահա, թե ինչու է տարեցտարի ավելանում է Տնջրի ծառը տեսնել ցանկացող զբոսաշրջիկների թիվը:

A giant plane tree stands 37 kilometers from the Artsakh capital, Stepanakert, in the Martuni administrative district, near the village of Skhtorashen, which even has a passport as the oldest, tallest tree in the USSR. The plane tree or, as the people of Artsakh say, the Tnjr tree is about 2036 years old, according to the locals, it is the oldest tree in the countries of the former Soviet Union.

The tree is more than 54 meters high (almost the height of an 18-storey building), the trunk circumference is 27 meters, the area of ​​the tree-giant bellows is 44 square meters, more than 100 people can be accommodated here, and the shade area of ​​the leaves is almost 1400 square meters. This famous plane tree of Skhtorashen is unusually larger than the trees of Kos Island in the Aegean Sea, as well as the trees of Piruze Gorge near Ashgabat. Beneath the tree comes an abundant, cold spring, the Tnjru spring, which for centuries quenched the thirst of a farmer who harvested and threshed, fed a giant Chinese tree, and moved a millstone. According to the preserved lithographic inscription, the spring was built by Havhannes Kisibekyan, Nerses Musayelyan and Manas Gasparyan from Skhtorashen.

Those who prefer the “southern route” of Artsakh tourism have the opportunity to see the tombstone of Pell Pugh, which is a part of Artsakh folklore, the more than 2000-year-old Tnjr tree near the village of Skhtorashen in the Martuni region.

Sometimes, astonished by the size of a tree-giant, people leave different inscriptions on the bell, and it is forbidden to light a candle, as it is dangerous for the existence of the tree, however, visitors often light a candle in the bell of the tree. It is difficult to say why people turned the giant plane tree into a sanctuary, but the fact that one who sees the Tnjr tree once forgets it no longer is indisputable. This is why the number of tourists wishing to see the Tnjr tree is increasing year by year.

Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպե՛ս, որ այդ քաղցր ժամերին ո՛չ քեզ, ո՛չ էլ կողքիդ ապրողներին չդիպչեն ապականությունն ու մահը:Ամենուրեք փնտրիր բարի՛ն ու հենց հայտնաբերես, հանի՛ր լույս աշխարհ իր թաքստոցից, թող բարությունը լինի անկաշկանդ ու չամաչի ինքն իրենից:
Աչքի լույսի պես պահի՛ր, փայփայի՛ր մարդկայնության ամենաչնչին նշույլներն անգամ, քանի որ դա է ընդդիմանում մահվանը, թեև այն
անցավոր է:
Ամեն ինչի մեջ գտի՛ր լուսավորը, գտի՛ր այն, ինչ չի կարող արատավորվել: Եթե մեկնումեկի սրտում առաքինությունը պահ է մտել ահով ու կսկիծով` արար աշխարհի ծաղր ու ծանակից մազապուրծ եղած, քաջալերի՛ր նրան:
Մի՛ խաբվիր արտաքին տպավորությամբ, որովհետև դա վայել չէ պայծառատես աչք ու բարի սիրտ ունեցողին: Ոչ մեկին մի՛ ենթարկվիր, բայց և ոչ մեկին էլ քեզ մի՛ ենթարկիր: Հիշի՛ր, որ ամեն մարդ քո նմանակն է: Ամեն մեկի մեղքը նաև քո մեղքն է, և բոլոր անմեղներն իրենց անմեղությունը կիսում են քեզ հետ:
Արհամարի՛ր չարիքն ու անազնվությունը, բայց ոչ չար ու անազնիվ մարդկանց. հասկացի՛ր սա: Մի՛ ամաչիր բարի ու քնքուշ լինել…
Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպե՛ս, որ քեզ բաժին ընկած ժամերին չավելացնես աշխարհի վիշտն ու տառապանքը, այլ ժպիտով ընդունես նրա անսահման լույսն ու խորհուրդը:

Տեքստից դուրս գրել ածանցավոր բառեր:


Ապականությու,թաքստոցից,բարություն,անցավոր,լուսավոր,առաքինություն,կսկիծով,անմեղություն,կսկիծում,ամաչր,անկասկած:

000

Մարդ պետք է իր կյանքը ապրի այնպես որ հաչույք ստանա,մարդ պետք է վայլի իր կյանք քանի որ դա մեկ անգամ է տրվում:Մարդ պետք է գոհ լինի իր կյանքից քանի որ ամեն մեկին չիտրվու ապրել:Մարդ պետք է Ասծուն շնորհակալություն հայտնի իր կյանքի համար:Եվ մեր կըանքը պետք է այնպես ապրենք որ ոչ ոքի չղանգառենք և չնեղացնենք քանիոր ինչպես որ մեն դրսևորենք մեզ եմպեսել մեր դիմացինը կդրսևորի իրեն:

 9 սմ շառավիղ ունեցող քանի՞ գնդակ կտեղավորվի խորանարդաձև տուփում, որի կողը 108 սմ է:

9×2=18

108:18=6

6x6x6=216

2) Հետևյալ պնդումներից որո՞նք են ճիշտ.

ա) Շրջանի տրամագիծն անցնում է նրա կենտրոնով։

բ) Շրջանի տրամագծի երկարությունը  միշտ զույգ թիվ է։

դ) Կենտ թվի և զույգ թվի արտադրյալը կենտ թիվ է։

3) Խնդիր ֆլեշմոբից

Ամենամեծ միանիշ թվին քանի՞ անգամ պետք է գումարել ամենամեծ երկնիշ թիվը, որպեսզի ստանանք ամենամեծ եռանիշ թիվը:

10

4) Համաձուլվածքը կազմված է կապարից և երկաթից, որոնց զանգ-

վածները հարաբերում են այնպես, ինչպես 2 ։ 7։ Որքա՞ն կապար և 

որքա՞ն երկաթ է պարունակում այդպիսի համաձուլվածքի կտորը, 

եթե նրա զանգվածը 3600 գ է։

1.Բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝

Ապականություն-Կեղտոտություն
թաքստոց-Թաքստատեղի
անկաշկանդ-ինքնագլուխ
նշույլ-ճառագայթ
ընդդիմանալ-Դիմադրել
արատավորել-Աղտոտել
առաքինություն-ազնվություն
ահ-վախ
կսկիծ-Ցավ
մազապուրծ լինել-հազիվ պրծնել
քաջալերել-ոգևորել
անմեղ-մեղք չունեցող
վիշտ-ցավ