Month: October 2020

Կարդա՛ Համո Սահյանի «Հայաստան ասելիս» բանաստեղծությունը։

Հայաստան ասելիս

Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են,
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս շրթունքս ճաքում է,
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են,
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աշխարհը իմ տունն է,
Հայաստան ասելիս էլ մահը ո՞ւմ շունն է…
Կմնամ, կլինեմ այսպես:

Առաջադրանքներ՝

1. Ի՞նչ զգացողություններ ունեցար, երբ կարդացիր բանաստեղծությունը: Ի՞նչ ես դու պատկերացնում, երբ լսում ես Հայաստան բառը։
   
   Ես պատկերացնում եմ Հայաստանի արտերը, ջերմոցները,հայ զինվորներին,մեր հողն ու ջուրն,մեր հայ մայրիկներին և այլն…

2.ՀԱՅԱՍՏԱՆ բառով գրի՛ր ակրոստիքոս։

Հիշի՛ր

Ակրոստիքոսը  բանաստեղծական ձև է, որի տողերի առաջին տառերը, վերևից ներքև կարդալիս, կազմում են որևէ բառ կամ արտահայտություն։ Օրինակ՝

Սփռվել է շուրջս մի անիմաստ լռություն….
Կ աղկանձում է շունը պատուհանիս տակ…
Ի նձ տանջում է նորից մի հիշողություն,
Զ արնվում է սրտիս մի անսահման տխրություն…
Բ ույն է դրել սրտումս թախիծն աննպատակ…

Հայաստանը իմ տունն է…
Առանց հայաստանի կյանքն անիմաստ է…
Յուրաքանչյուր մարդ պետք է պահի և պաշտպանի իր հայրենիքը…
Առանց Հայաստան մեկ վարկյանել չեմ կարող ապրել…
Սահմանին մեր հայ զինվորներնն են կրվում հանուն հայաստանի,
Տանը հայ մայրերն են անհանգստանում.
Ահա այսպես է կյանքը անցնում
Նանք այսինքն մեր թշնամիները կստանան իրենց պարտությունը և գլուխները կախ կհեռանան:

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1․ Կոորդինատների սկզբից ի՞նչ հեռավորության վրա են գտնվում A (+5), B (–9), C (+2), D (–20) կետերը։
Պատ․՝ |A (+5)| = 5
|B (-9)| = 9
|C (+2)| = 2
|D (-20)| = 20

2․ Գտե՛ք հետեւյալ թվերի բացարձակ արժեքները.
–10, +1, –3, +12, +18, 0, –19, –100
Պատ․՝ |-10| = 10
|+1| = 1
|-3| = 3
|+12| = 12
|+18| = 18
|0| = 0
|-19| = 19
|-100| = 100

3․ Հաշվե՛ք |*| : 5 + 11 արտահայտության արժեքները՝ աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով հետևյալ թվերը.
0, –15, –45, 10, –30
Պատ․՝
I տարբերակ։ |0| : 5 + 11 = 0 : 5 + 11 = 0 + 11 = 11
II տարբերակ։ |-15| : 5 + 11 = 15 : 5 + 11 = 3 + 11 = 14
III տարբերակ։ |-45| : 5 + 11 = 45 : 5 + 11 = 9 + 11 = 20
IV տարբերակ։ |10| : 5 + 11 = 10 : 5 + 11 = 2 + 11 = 13
V տարբերակ։ |-30| : 5 + 11 = 30 : 5 + 11 = 6 + 11 = 17

4․ Հաշվե՛ք
ա) |–6| + |4| = 6 + 4 = 10
բ) |–50| + |–4| = 50 + 4 = 54
գ) |–18| x |–21| = 18 x 21 = 378
դ) |21| – |6| = 21 — 6 = 15
ե) |31| + |27| = 31 + 27 = 58
զ) |44| : |– 4| = 44 : 4 = 11
է) |–3| – |–1| = 3 — 1 = 2
ը) |15| x |–12| = 15 x 12 = 170
թ) |–210| : |–15| = 210 : 15 = 14

5․ Եթե դրական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է 9-ի, ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։
Պատ․՝ 9-ի

6․ Երկու թվերից ընտրե՛ք այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի մեծ է.
ա) –7 և 11
Պատ․՝ 11
բ) –6 և –5
Պատ․՝ -6
գ) –31 և –50
Պատ․՝ -50
դ) 9 և 8
Պատ․՝ 9
ե) 0 և –3
Պատ․՝ -3
զ) 17 և 0
Պատ․՝ 17

7․ Համեմատե՛ք թվերը.
ա) –8 և 7
Պատ․՝ -8 < 7
բ) –9 և –11
Պատ․՝ -9 > -11
գ) 3 և –13
Պատ․՝ 3 > -13
դ) 0 և –4
Պատ․՝ 0 > -4
ե) –7 և –17
Պատ․՝ -7 < -17
զ) 1 և –8
Պատ․՝ 1 < -8

8․ Թվերը դասավորե՛ք նրանց բացարձակ արժեքների աճման կարգով.
–18, 0, 29, 3, –4, –17, –5, 39
Պատ․՝ 0, 3, 4, 5, 17, 18, 29, 39

9․ Թվերը դասավորե՛ք նվազման կարգով.
50, –37, 88, 29, –67, –33, –18
Պատ․՝ 88, 50, 29, -18, -33, -37, -67

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

10․ 41, –43, –49, 42, –47, –44, –50 թվերի մեջ գտե՛ք ամենափոքր բացարձակ արժեքն ունեցողը։
Պատ․՝ 41

11. Խնդիր ֆլեշմոբից
Գրված են 1, 2, 3, 4, 5, 6 թվերը: Օգտագործելով թվաբանական գործողությունների նշաններ և փակագծեր, առանց թվերի հերթականությունը փոխելու, կազմեք արտահայտություն, որի արժեքը լինի 121:

Կարդա՛ Ստեփան Զորյանի «Ձմռան գիշեր» պատմվածքը։

Առաջադրանքներ՝

1.Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր:
 Փառատենչ-Փառքի ձգտող
Կռվազան-Կռիվ սիրող
Ստվար-Խոշոր, մեծ
Խորագիր-վերնագիր
Մտահույզ-մտքերով հուզված
Խուժել-հարձակում գործել
Անհատ-եզակի մարդը որպես հասարակության անդամ
Առեղծված-Հանելուկ

2. Ինչո՞ւ է պատմվածքի հերոսին հեղինակը համարում «տխուր» մարդ:
Քաննի որ կարող է պատերազմ լինել և ոչոք ուրախ չԷր լինի:

3. Ի՞նչ կարող ես ասել «Ձմռան գիշեր» պատմվածքի վերնագրի մասին
Իմ կարծիքով պատմվածքի իմաստը այն է որ մենք պետք է միայն մեր մասին չմտածենք պետք է նաև ուրիշների մասին մտածենք և օգնենք մեծահասակներին:

Առաջադրանքեր

1․ Գրե՛ք հակադիր թիվը.

ա) –(-8)=+8
գ) +(+3)= -3
ե) –(-200)=+200
է) –(-32)=+32

բ) –11=+11
դ) +18=-18
զ) +137=-137
ը) –41=+41

2․ Դրակա՞ն, թե՞ բացասական է այն թիվը, որի հակադիր թիվը՝

ա) դրական է – բացասական է
բ) բացասական է- դրական է
գ) հավասար է զրոյի- ոչ դրական է ոչ էլ բացասական

3․ Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու դեպքում հավասարությունը ճիշտ կլինի.
ա) (-35) = +35
բ) (-81) =+ 81
գ)+44 = –44, դ) +125 = –125։

4․    Գծեք կոորդինատային ուղիղ,  վրան նշեք  կամայական  հինգ կետ, ապա գտեք դրանց հակադիր կետերը:



A)-4=+4
B)-7=+7
C)-10=+10
D)+2=-2
E)+7=-7


5․ Ճի՞շտ է արդյոք, որ այն ամբողջ թիվը, որը հավասար չէ զրոյի՝
ա) չի կարող հավասար լինել իրեն հակադիր թվին. Ոչ
բ) կարող է ունենալ նույն նշանը, ինչ որ նրան հակադիր թիվը. Ոչ
գ) բացասական է, եթե նրան հակադիր թիվը դրական է։ Այո

6․ Հետևյալ հավասարություններից որո՞նք են ճիշտ կազմված.
ա) – (–63) = 63, գ) 38 = – (+38), ե) 16 = + (–16),
բ) – (+45) = –45, դ) –52 = – (–52), զ) –27 = – (+27)։

7․ Տրված են A (–11), B (+17) կետերը։ Գրե՛ք՝
ա) C կետի կոորդինատը, եթե այն հակադիր է A կետին,
C+11
բ) D կետի կոորդինատը, եթե այն հակադիր է B կետին։
D-17

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

8․ Մաթեմատիկական խաղ

9. Խդիրներ ֆլեշմոբից
Գրատախտակին գրված են մի քանի իրարից տարբեր բնական թվեր: Դրանցից երկու ամենափոքր թվերի արտադրյալը 16 է, իսկ երկու ամենամեծ թվերի արտադրյալը՝ 225: Որքա՞ն է բոլոր թվերի գումարը:

241

10. Գտիր ամենամեծ թիվը, որը կարող ենք ստանալ քարտերն իրար կողք դնելով․


6830941752

,,Քիթը,,

Հարցական-– Սա ի՞նչ է,- պակաս ծիծաղելով հարցրեց կինն աղցանից հետո:
– Սա՞, ի՞նչը:
– Այդ քիթը:
– Ինչո՞ւ
– Ո՞ւր ես գնում:
– Ինչպե՞ս թե ուր եմ գնում. վերադառնում եմ աշխատանքի:
– Բայց այդ քթո՞վ:
– Բայց ինչո՞ւ, հայրի՛կ: Դու չե՞ս գիտակցում, որ շենքի ծաղրածուն ես դարձել: Ես այլևս չեմ կարողանում հարևանների դեմքին նայել ամոթից: Մայրիկն այլևս հասարակական կյանք չունի:

պատմողական-– Նա շատ հարգված ատամնաբույժ էր` քառասունքանի տարեկան, աղջիկը` համարյա ուսանող: Լուրջ, զուսպ, առանց զարմացնող տեսակետների, բայց որպես մասնագետ ու քաղաքացի` մեծ համբավ վայելող մարդ:Մի օր տուն եկավ մի դնովի քթով: 


բացականչական-– Ա՜խ, սա: Մի ցուցափեղկում տեսա, մտա ու առա:
– Հայրի՜կ…
– Պա՜պ, բա ինչպե՞ս չմտածենք: 


հրամայական-– Հայրի՛կ…
– Ուրիշների՛ պահվածքն է տարօրինակ,- ասաց նա:

1. Պատկերացրո՛ւ, որ «Քիթը» պատմվածքի հերոսներից մեկը դու ես։ Ի՞նչ ընթացք կտաս պատմվածքին։
   Ես այնպես կանեի որ ատաամնաբույժը հասկաանար աղջկան և կնոջը և կհաներ իր արեստական քիթը:

2. Հիմնավորված պատասխանի՛ր պատմվածքի հերոսի հետևյալ հարցին. «Ի՞նչ եք կարծում, ընթերցող: Նա ճի՞շտ է: Ինչ ուզում լինում է, լինի, նա չհանձնվեց: Շարունակում է օգտագործել դնովի քիթը: Որորվհետև հիմա դա այլևս քթի հարց չէ: Հիմա՝ սկզբունքի հարց է»:
Իմ կարծիքով նա սղալ է քանի որ այդ քիթը անիմաստ է դնել եթե ունես բնական ավելի գեղեցիկ քիթ և չարժեր այդ քթի պաճառով կորցնել ընտանիքը և աշխատաքցին:

Փորձել սովորել գրքում նշված օքսիդների անունները։
Ջրի օքսիդ
Ածխածնի օքսիդ
Ծծմբի օքսիդ
Ազոտի օքսիդ
Ֆոսֆորի օքսիդ
Երկաթի օքսիդ

Բերել կենցաղում մեզ հանդիպող օքսիդների օրինակներ, բացատրել դրանց կիրառումը արդյունաբերության մեջ:

Կալցիումի օքսիդ-շինարարության մեջ

Ալյումինի օքսիդ-խեցեգործության մեջ

Ածխաթթու գազ-կիրառվում է հանքային ջրերի գազավորման մեջ