Month: September 2020

2.Համեմատել մարդու առաջացման վարկածները:
Մարդիկ առաջացելեն Ասծու շնորհիվ:Աստված ստեղծեց Ադամին իսկ հետո Ադամի կողոսկրից Եվային:Բայց նաև վարկածներ կան որ մարդիկ ստեղծվել են կապիկներից:

Թագավորի խորհրդատուն գալիս է նրա մոտ, ասում. — Թագավորն ապրած կենա, մեր քաղաքում մի խաբեբա է հայտնվել, որը բլբլացնելով ազնիվ մարդկանցից փող է կորզում։

— Ո՞նց թե,— զարմացած հարցնում է թագավորը։

— Մենք էլ դրանից գլուխ չենք հանում։ Այդ մարդը աչքերը խորհրդավոր հառում է վրադ ու բլբլացնում։ Հետո, մինչև գլխի ես ընկնում, տեսնում ես քսակդ առել, չքացել է։ Մի անգամ նույնիսկ քաղաքի ամենախորամանկ մարդուն քթից բռնած ման ածեց։

— Խելքին մոտ բաներ չես խոսում,— ասում է թագավորը։

— էն Աստված, ճիշտ եմ ասում։

— Դե լավ, գնա էդ մարդուն բեր, տեսնենք ինձ ոնց է խաբում։ Եթե նրան չհաջողվի այդ բանն անել, զգուշացնում եմ՝ գլուխդ ուսերիդ չի մնա։

Եվ խորհրդատուն գնում է բլբլացոդ խաբեբայի մոտ ու ասում.

— Մեր թագավորը քեզ իր պալատն է կանչում, որ իրեն խաբես։ Լավ կլինի, ինչքան հունար ունես բանեցնես։

— Ե՞ս… Խաբե՞մ թագավորին… Չէ, Աստված ինձ թույլ չի տա որ էդ բանն անեմ։

— Եթե քեզ չհաջողվի մեր թագավորին խաբել, երկուսիս էլ կգլխատեն,— բացատրում է խորհրդատուն։

— Դե լավ, ինչ արած, որ ասում ես, ասում ես…— համաձայնում է խաբեբան։

Եվ խորհրդատուն նրան տանում է թագավորի մոտ։

Թագավորն ասում է.

— Ինձ ասել են, որ դու խաբել ես մեր քաղաքի ամենախելացի մարդկանց ու նրանցից փող կորզել։ Ես շատ եմ հպարտանում իմ խելքով և ուզում եմ ինձ էլ խաբես։ Հապա, փորձիր։

— Թագավորն ապրած կենա, խաբելը կխաբեմ, բայց վախենամ չկարողանամ, որովհետև բոլոր գործիքներս գրավ են դրված։ Իսկ առանց գործիքների… նույնիսկ ամենամիամիտ գյուղացուն չեմ կարող խաբել։

— Որ այդպես է, գնա գործիքներդ բեր,— հրամայում է թագավորը։

— Բայց ես փող չունեմ,— ասում է խաբեբան։

— Իսկ ինչքա՞ն է պետք, որ գործիքներդ ետ բերես։

— Երկու հարյուր ոսկի,— ասում է խաբեբան։

— Խորհրդական,— հրամայում է թագավորը,— այդ երիտասարդին երկու հարյուր ոսկի տուր, թող գնա իր գործիքները բերի, տեսնենք ո՞նց է ինձ խաբում։

Եվ խորհրդականը խաբեբային երկու հարյուր ոսկի է տալիս։ Վերջինս իրեն յուրահատուկ ծեսերով գլուխ է տալիս ու դուրս գնում՝ խոստանալով երկու ժամից հետո վերադառնալ։ Իսկ թագավորը հարմարավետ տեղավորվելով գահին սպասում է։ Շատ ժամանակ անց խորհրդատուն վախվորած ժպտում է.

— Ինչո՞ւ ես ժպտում,— հարցնում է թագավորը։

— Թագավորն ապրած կենա, եթե որոշել եք այդ խաբեբային սպասել… Ոնց ասեմ՝ մինչև ձեր երեխաներն էլ լույս աշխարհ գան, նրանց թոռներն ու ծոռներն էլ, այդ խաբեբան չի վերադառնա։ Չէ՞ որ նա արդեն խաբել է Ձեզ, ով աշխարհի ամենաիմաստուն արքա։

Այդ խաբեբայի գործիքը հենց նրա բլբլացող լեզուն է։

Առաջադրանքներ՝

1. Բնագրից օգտվելով բնութագրի՛ր առակի գլխավոր հերոսին:
Գլխավոր հերոսը խաբեբան էր նա շատ շահախարդախ էր և խելացի:

2. Առակի իմաստն արտահայտող առած-ասացվածքներ գտի՛ր և տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Աղվեսի վկան իրա պոչն ա:
Գեղի շունը քաղաք մտնե պոչը սխմած կը քալե:

1.Սահմանել «Հայկական լեռնաշխարհ» հասկացությունը և նրա հետ սերտորեն կապված 10 հասկացություններ:

ՀՀ Լեռնաշխարհը ֆիզիկաաշխարհագրական հասկացություն է, լեռնային կղզի է, հարուստ է ստորերկրյա ջրերով, բարձր է հարևան լեռնաշխարհներից, հարուստ է լեռնագագաթներով, լեռնաշղթաներով, սարահարթերով ու միջլեռնային գոգավորություններով:

1. Գտիր, թե 7-ի բաժանելիս ի՞նչ թվեր կարող են մնալ մնացորդում:
   1,2,3,4,5,6
2. Գտիր բաժանելին, եթե բաժանարարը հավասար է 12-ի, թերի քանորդը՝ 8-ի, իսկ մնացորդը՝ 5-ի:
   12×8+5=101
3. Ավտոբուսն ունի 36 նստատեղ: Քանի՞ ավտոբուս է պետք 370 մարդ տեղափոխելու համար:
   11ավտոբուս:
4. Արդյո՞ք գոյություն ունի թիվ, որը 30-ի բաժանելիս, մնացորդում տալիս է 31:
   ոչ
5. Գրիր 32:4 բաժանման տարրերը` բաժանելի, բաժանարար, քանորդ, մնացորդ:
   32:4=8(0մն.)
6. Հաշվիր.
   ա. 168:18=2(6մն․)
   բ.  100:14=7(2մն․)
   գ.  285:40=7(5մն․)
   դ.  374:24=15(14մն․)
7. Վաճառողը կշռում էր հաճախորդի գնած ապրանքը: Նա կշեռքի նժարին դրեց 10 հատ 160 գրամանոց կշռաքար, սակայն կշեռքը չհավասարակշռվեց: Ապա նա դրեց ևս մեկ 20 գրամանոց կշռաքար և կշեռքը հավասարակշռվեց:Որքա՞ն էր ապրանքի կշիռը:

60×10+20=620

Բացատրել հետևյալ բառերը՝

մոգոլ-  Հնարել, հորինել:
 մտրակ- Կոթի վրա ամրացրած կաշվե շերտ:
հույժ –  Շատ, սաստիկ, ուժգին կերպով:
պատսպարել- Պատսպարան տալ, ապաստարան տրամադրել՝ հատկացներ:
խանդավառվել-  Ոգևորվել, քաջալերվել, խրախուսվել, ոգեշնչվել:
մերձավոր- Մերձ՝ մոտիկ գտնվող:
փափագ-  Բուռն ցանկություն, տենչ, իղձ:
անուշահամ-  Անուշ համ ունեցող, քաղցրահամ:
տխլիկ-թխագույն ու գիրուկ
ավիշ- Անգույն հեղուկ:
դյուրին-  Հեշտ, ոչ դժվար:
հրափապառ-  Հրաշալի փառքով, գերահրաշ, հրաշալի:
տխմար-  Անխելք, հիմար, անմիտ
հասուն- Տարիքը հասած, չափահաս դարձած:
ողջամիտ-  Առողջ՝ զգաստ միտք ունեցող, առողջ դատողություն ունեցող, առողջամիտ:
ըմբռնել- Հասկանալ, մտքով յուրացնել:

Լինումա չի լինում մի շունա լինում նա արդեն երկու ամսեկան է: նա ոչվոքի չէր ճանաչում բացի իր մայրիկից նրան ամենինչ անծանոթեր և նա շատ սոված էր:Նրանց մոտենում է մի մարդ և ոսկոր է տալիս:Նրանք շատ ուրաղացան և մոտեցան ոսկորներին և սկսեցին արագ արագ ուտել,երբ կերան վերջացրեցին գնացին զբոսնելու և նորից հանդիպեցին այն մարդուն որը քիչառաջ կերակրեց նրանց, երկուսնել պոչը շարժելով մոտեցան այդ մարդուն իսկ այդ մարդ շոյեց նրանց գլուխը և հեռացավ:Եվ այսպես ամենօր այդ մարդը նրանց կերակրում է իսկ հետո նանք գնում են զբոսնելու:Օրերից մի օր երկու մարդ եմ ոտենում վերցնում շներին ու տանում տուն:Շները ոչինչ չեն հասկանում:Նրանք հասան տուն և իջան մեքենայից : Այդ մարդիկ շներին կապեցին բակում և ամենօր կերակրում էին և տանում զբոսանքի:Նրանք երջանիկ ապրում էին…

1.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից մեկով:

Նրա ստեղծած զարդանկարը  հնագույն արվեստն է հիշեցնում: (Նկարազարդ,զարդանկար)

Ծննդյան օրը փոքրիկին նկարազարդ  մի գիրք նվիրեցին: (Նկարազարդ, զարդանկար)

Հագին նախշազարդ կտորից սովորական զգեստ էր, որ նրան շատ էր սազում: (Զարդանախշ, նախշազարդ)

Տաճարի զարդանախշում  արտացոլված է մեր երկրի բնությունը: (Զարդանախշ,նախշազարդ)

Նրա գրամեքենան ամբողջ ցերեկը չխկչխկում էր: (Մեքենագիր, գրամեքենա)

Ինձ մեքենագրի էջեր տվեց ու խնդրեց, որ անպայման կարդամ: (Մեքենագիր,գրամեքենա)

2. Փակագծերում տրված բառերից մեկն ընտրի՛ր ու պահանջվող ձևով գրի՛ր հարցում արտահայտող բառի փոխարեն:

Զարդասեղանին ինչե՞ր էին դրված: (Սանր, սանրել)
սանրներ

Թե մազերը ի՞նչ աներ ու լվացվեր, կտեսնեիք, որ սիրուն երեխա է: (Սանր, սանրել)
սանրեր

Նվերը մի գեղեցիկ ի՞նչ էր: (Սանր, սանրել)
սանր էր

Նա մի շատ բարի ո՞վ էր: (Կախարդել, կախարդ)
կախարդ էր

Եթե իրոք ի՞նչ աներ, մուկ կդառնայիր: (Կախարդել, կախարդ)
Կախարդեր

Եկողն ամենաչար ո՞վ էր: (Կախարդել, կախարդ)
կախարդն

Հավաքվեցին չար ու բարի ովքե՞ր: (Կախարդել, կախարդ)
կախարդներ

Պատին մի աղջկա ի՞նչ էր կախված: (Նկարել, նկար)
նկարն էր

Սիրով որ ի՞նչ աներ, նկարը սիրուն կստացվեր: (Նկարել, նկար)
նկարեր

Հայոց առաջին դպրոցները

Մեսրոպ Մաշտոցը 5-րդ դարում Ամարասի վանքում հիմնում է Արցախի առաջին դպրոցը: Միաժամանակ եկեղեցուն կից կառուցվում են 36 բազմաբնույթ շենքեր: Ամարասի վանական համալիրը գտնվում է Արցախի Մարտունու շրջանում: Վանքը հիմնել է Գրիգոր Լուսավորիչը 4-րդ դարի սկզբին:

Հայոց առաջին դպրոցը` վարդապետարանը, բացվել է հինգերորդ դարի սկզբին Վաղարշապատում, Մեսրոպ Մաշտոցի և հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթեւի ջանքերով: Սկզբնական շրջանում դասավանդվել են Աստվածաշունչը, վարքաբանություն, քերականություն: Հետագայում նաև աստղագիտություն, թվաբանություն եւ այլ առարկաներ: Այս դպրոցը պատրաստել է ուսուցիչներ, քարոզիչներ, եկեղեցական գործիչներ: Վաղարշապատի դպրոցը գոյատևել է մինչև 510 թվականը:

Աղբյուրը՝ Մանկական գանձարան

1. Կարդա՛ առաջին դպրոցների մասին նյութի երկրորդ հատվածը։ Պատրաստվի՛ր տեքստն ամբողջությամբ քննարկելուն։

2.Դու արդեն ծանոթ ես առաջին դպրոցներին։ Բլոգումդ մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ, թե ի՞նչ նմանություն կամ տարբերություն տեսար քո ներկայիս դպրոցի և առաջին դպրոցների միջև։

Նախկին դպրոցներում հագնում էին սև ու սպիտակ համազգեստ իսկ այս դպրոցում ազատ հագուստ է:Այնտեղ օգտագործում էին գրիչ և թղթեր իսկ այս դպրոցում օգտագործու ենք համակարքիչ:Հին դպրոցում տանում էին օրագրեր իսկ այս դպրոցում չենք տանում:

1. Աստղանիշը թվով փոխարինելով՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն:
   ա) 21 +67=88;
   բ)  98 x 14 = 518;
   գ) 451- 231 = 182;
   դ) 798 : 19 = 42:
2. Քանի՞ թվանշան է պետք 1-ից մինչև 30-ը գրելու համար:
   10
3. Գործողությունները չկատարելով՝ համեմատեք արտահայտության արժեքները.
   ա) 98765+479  >   98765 + 478;
   բ) 98765 -478    >  98765 — 479;
   գ) 12345 x 987   >    12345 x 986;
   դ)  989799:31   >   989799:29:
4. Համեմատի՛ր
   ա) Արագած լեռան < Մասիսի բարձրությունները;
   բ)  Լույսի > ձայնի արագությունները;
   գ)  Մարս մոլորակի > Լուսնի հեռավորությունը երկրից;
   դ)  Միլիարդ < Գուգլ թվերը;
   ե)  Ագռավ    <  բու թռչունների կյանքի տևողությունը;
   զ)  Հայաստանում ծիրանի > բանանի ծառերի քանակը:
5. Աստղանիշը թվով փոխարինելով՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն:
   ա) 73+ 26=99;
   բ)  57 x 17 = 969;
   գ) 352- 176 = 176;
   դ) 4795 : 35 = 137
   ե) (18+14)+30=62;
   զ) 13x (10+7)=221:
6. Գործողությունները չկատարելով՝ համեմատիր արտահայտության արժեքները.
   ա) 56789+289 < 56789+299;
   բ) 56789-299  <  56789-289;
   գ) 12346 x 987   >    12345 x 986;
   դ)  899868:31   <   899899:29:
7. Քանի՞ թվանշան է պետք 1-ից մինչև 450-ը գրելու համար:
   10

8. Քանի՞ թվանշան է գրվում փողոցի 165 համարակալելիս:
   10
9. Գտի՛ր ամենափոքր բնական թիվը, որի թվանշանների արտադրյալը հավասար է.
   ա) 21;     բ) 216    գ) 42;     դ)36:
10.  6 ձկնորսը 6 օրում կերան 6 ձուկ: Քանի՞ օրում 10 ձկնորսը կուտեն 10 ձուկ:
    10