: Բարձրացիր այնտեղ, աղջիկս, բայց և վերադարձիր երկիր, դու պետք է տեսնես, ինչպես են ապրում մարդիկ, ինչպես են ապրում այն ծայրամասերի փողոցի պարուհիները. Նրանք պարում են ցրտից և սովից դողալով: Ես այնպիսին եմ եղել, ինչպիսին նրանք են, Ջերալդինա: Այն գիշերները, այն կախարդական գիշերները, երբ դու քնում էիր` օրորվելով իմ հեքիաթներից, ես չէի քնում. Ես նայում էի քո դեմքին, լսում էի քո սրտի զարկերը և ինձ հարց էի տալիս.<< Չարլի, միթե՞ այս փիսիկը կճանաչի քեզ երբևէ>>:
Ավետիք Իսահակյան «Ռավեննայում»
Արարատի ծեր կատարին
Դար է եկել, վայրկյանի պես,
Ու անցել:
Անհուն թվով կայծակների
Սուրն է բեկվել ադամանդին,
Ու անցել:
Մահախուճապ սերունդների
Աչքն է դիպել լույս գագաթին,
Ու անցել:
Հերթը հիմա քոնն է մի պահ.
Դու էլ նայիր սեգ ճակատին,
Ու անցիր…
Բեկվել– բեկել -ի:
Մահախուճապ– 1. Մահվան խուճապի մատնված:2. Մահվան խուճապ առաջացնող՝ հարուցող:
Սեգ– 1. Իր ուժով՝ գեղեցկությամբ՝ վեհությամբ հպարտ, հպարտության՝ պարծանքի զգացումով լցված: Սեգ աղջիկ՝ տիրունի՝ իշխան:
2. Վեհ, վեհապանծ: Սեգ լեռ:
3. Պերճ, փառահեղ: Սեգ մագերդ օձախռիվ …Հագավ կոշիկներ սեգ ու փայլուն (Ավ. Իսահակյան):
4. Խրոխտ, հոխորտ: Գոռաց Սանասարը սեգ (Մ. Խերանյան):
3. Առանձնացրու մաղթանքները. դրանցից ո՞րն ես համարում ամենակարևորը. ինչո՞ւ:
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Առատություն թող ըլլա…
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:
Պտղաբերում թող ըլլա…
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա
- Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերն ու բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
Ակոսին-առու հանել
կայլակի-փոքրիկ կաթիլ,շիթ - Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր փոխաբերությունները։
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին լայն երակին մեջ ակոսին.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝ ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝ ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:
Գրի՛ր ստեղծագործական աշխատանք հետևյալ վերնագրերից մեկով՝
ա.Երջանկություն է, երբ կարողես անել ամենինչ երբ քո դիմաց արգելգնել չկան:Այդ ժամանակ կարողես անգամ թռչել վեր և անել այն ինչ որ ուզումես:
- Մանրամասնպատմի´րքոկյանքիկարևորօրերիցմեկիմասինևպատմությունըվերնագրի´ր
Իմ կյանքի ամենակարևոր օրը եղել է երբ ընդունվեցի դպրոց:
2. Ավելորդբառերըգտի´րևնախադասություններնուղղի´ր:
Ներեցեք, որ սպասեցնել տվեցի:
Երկրաչափությունը դա առանձին գիտություն է:
Երամն արագ օդ բարձրացավ, նրանք ուղղություն վերց- րին դեպի հարավ:
Նա զգացնել տվեց, որ զրույցն իր սրտով չէ:
Ֆրանսուհի տիկինն իր անկյունից զննում էր զրուցակիցներին:
Երկրորդ անգամ մի´կրկնիր այդ պահանջը:
Քանիցս անգամ խոսվել է այդ մասին:
Բամիցս անգամ զգուշացրել եմ քեզ:
3.Տեքստըհամաոոտփոխադրի´ր (նույն միտքը ավելի հակիրճ ներկայացրու)ևհամապատասխանհետևություննե´րարա:
Լինում է չի լինում, մի փադիշահ (թագավոր, շահ, սուլթան) է լինում: Մի անգամ այս փադիշահն իր շքախմբով շրջելիս է լինում, տեսնում է՝ մի ծերունի ձիթենի է տնկում: Նա մոտենում է ծերունուն ու զարմացած հարցնում.
— Ո՜վ ալևոր, այդ ինչո՞վ ես զրաղված այս շոգ կեսօրին: Հանգստանալուդ ժամանակը վաղուց հասել է, իսկ դու դեռ աշխատում ես: Կապրե´ս, մինչև այս ծառը պտուղ տա:
-Ո՜վ ամենակարող տեր, չէ´ որ աշխարհի օրենքն է, որ մեկը ծառ տնկի, մյուսը ճաշակի դրա պտուղները: Բայց էլի ապրելու հույս մինչև այն օրը, որ ծառն սկսի պտուղ տալ:
Փադիշահին դուր է գալիս ծերունու պատասխանը, և նրան դրամով լի քսակ է տալիս:
-Ա’յ, տեսնո՞ւմ ես՝ ծաոն սկսեց պտուղ տալ,- ժպտում է ծերունին:
Փադիշահր ծիծաղում ու էլի մի քսակ է տալիս ծերու- նուն:
-Ո´վ մեծ փադիշահ, ուշադրությո´ւն դարձրու, որ մյուս ծառերը տարին մեկ անգամ են պտուղ տալիս, իսկ իմ տնկին՝ երկու անգամ:
Այս կատակն ավելի է դուր գալիս փադիշահին: Նա ծերունուն է տալիս երրորդ քսակն ու ասում իր ուղեկիցնե- րին.
-Գնա´նք, բարեկամնե´ր, թե չէ այս ծերունու մոտ մի քիչ էլ որ կանգնենք, բոլորովին կսնանկանանք:
Արդարացրու կամ մեղադրիր ՈՒշինարային:
ՈՒշինարան շատ ճիշտ վարվեց վորովհետև նա փրկեց երկու թրչունների կյանքը վտանգելով իր կյանքը և իրիսկ մարմնից կտրեց իր միսը:
դողդդոջյուն-դողդոջանքի մեջ ընկած:
Անտառի մարդիկ չեն ծիծաղում այլ միայն ժպտում են:
բ)երկու բառ
ՈՒղտապան-ուղտ պահող
Վարժ2
Տրված բառերով կազմել նախադասություններ՝ծվեն,մշուշ,շշուկ,եղյամ,հողմ,բացատ,փայտահատ:
Ամպամած երկնքում ամպի ծվեններ կային:
Անտառում մծուշ էր :
Եկեղեցում պետքե շշուկով խոսել:
Առավոտյան ծաղիկները եղյամով էին պատված:
Խոր աշնան հողմից տերևնները պտտվում էին:
Բացատում թռչկոտում էր նապաստակը:
Փայտահայտը կոտրատում էր փայտերը:
ԱՆՏԱՌՈՒՄ
Անտառում ամպի ծվեններ կային,
Կապույտ մշուշներ կային անտառում.
Օրոր էր ասում աշունն անտառին.
Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում։
Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն
Եվ խոնավ-խոնավ բուրմունքներ կային….
Իրար փաթաթված ստվեր ու կածան,
Ու հետքե՜ր, հետքե՜ր, հետքե՜ր մարդկային։
Եղյամն էր սնկի գլուխն արծաթում,
Մրսում էր կարծես վայրի նշենին,
Հանգստանում էր հողմը բացատում՝
Ականջն ամպրոպի ազդանշանին։
Եղնիկի հորթը, մամուռը դնչին,
Թռչում էր իր մոր բառաչի վրա,
Եվ որսկանը թաց խոտերի միջին
Կորած հետքերն էր որոնում նրա։
Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։
Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…
Անտառում խորին խորհուրդներ կային
Եվ արձագանքներ կային անտառում,
Օրոր էր ասում աշունն անտառին,
Սակայն անտառի քունը չէր տանում։
Հարցեր և առաջադրանքներ
- Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
- եղյամ-ցող,հառաչանք-վիշտ,սեւգ
- Բացատրի՛ր տրված փոխաբերությունները /ոչ ուղիղ իմաստով գործածված արտահայտությունները/:
ա)Անտառում ամպի ծվեններ կային:
Անտառի մառախուղի ծվենն նստած էին ծառերի վրա :
բ)Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն:
Այսինքն ծլվլոցներ կայն աանտառում:
գ)Օրոր էր ասում աշունն անտառին:
Այսինքն հովեր:
դ) Եղյամն էր սունկի գլուխն արծաթում:
Այսինքն սնկերը ցողապատվել են:
Կատարի’ր գործնական աշխատանքը։
1.Փակագծերում տրված բառերից ընտրի՛ր ճիշտ բառաձևը տվյալ նախադասության համար։
- Լուրջ միջոցներ ձեռնարկելու փոխարեն ռուսական դիվանագետները փոքրիկ միջոցներ ձեռնարկեցին։
- Սպասվում էր հայ-ադրբեջանական պաշտոնական նոր հանդիպումներ։
- Երկյուղածությամբ մոտ գնացի ու դողդոջուն ձեռքերով հանեցի ծրարը։
- Այս առասպելական հերոսի մասին բազմաթիվավանդություններ են ստեղծվել:
- Այդ դեպքից հետո նրա հոգում մի տեսակ դառնության զգացում էր մնացել:
- Խոսքը վերաբերումէ 5–րդ դարի հայ պատմիչների գործերին:
- Գեղագիտությունը հասկացողություն է տալիս գեղեցիկի մասին:
- Չկարողանալով դիմադրել թշնամու հարձակումներին՝ բերդի փոքրիկ կայազորը տեղի տվեց։
- Երկուսն էլ ուսումառած, առաջավոր հայացքների տեր երիտասարդներ էին։
- Եվ հենց բլրի վրա էլ Արգիշտին զարկեց իր վրանը։
- Մոխրագույն մեգը բարձունքում հետզհետե լուծարվում էր։
- Այդ մասին ասվել է բազմիցս:
- Ընկերներիհանդիպելիս չմոռանաս ասել այդ մասին։
- Երեխան իր ծնողների հետ դուրս եկավ զբոսանքի։
- Ոչ միայն չէր սովորել դասերը այլև դասի տեղն էլ չգիտեր։
- Փակագծերում տրված բայերը անհրաժեշտ քերականական ձևերով գրի՛ր նախադասության համապատասխան տեղերում։
- Ընթացող գնացքի լուսամուտից առկայծեցին մոտակա բնակավայրերի լույսերը, որոնք մի պահ երևացին թանձրացող խավարում, ապա անհետացան։ (երևալ, անհետանալ, առկայծել)
- Հանգստյան տան բակում մարդիկ զբոսննում էին, երեխաները, ճոճանակների վրա նստած օրորվում, իսկ մեղմ քամին բերում էր մոտակա սարերի զովությունը։ (օրորել, զբոնել, բերել)
- Վարպետը անջատեց հաստոցը, վերցրեց նոր պատրաստած դետալը և համեմատեց գծագրի հետ՝ երբեմն ինչ-որ չափումներ անելով։ (վերցնել, անջատել, համեմատել)
- Դաշնակահարի մատները սահում էին ստեղների վրայով, և դահլիճը ողողվել էր հոգեպարար մի երաժշտությամբ, որն ալեկոծում էին ունկնդիրների հոգիները։ (ալեկոծել, ողողել, սահել)
- Ճամփեզրի խոտերի միջից հանկարծ մի աղվես հայտնվեց, որն անցավ ճանապարհի մյուս կողմն ու անհետացավ թփուտներում։ (անցնել, անհետանալ, հայտնվել)
3.Տրված համանուններով կազմել նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)
Ես կաթի սեր չեն սիրում:
Արամը սիրում էր Աննային:
2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)
Թելադրության ժամանակ բաց էի թողել կետ նշանը:
Կետը ամենամեծ ջրային կենդանին է:
3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք)
Քանոնի օգնությամբ կատարեցի բազմաթիվ գծագրեր:
Ես չեմ կարողանում նվագել քանոն:
4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)
Ձմռան ցրտից բոկորը մրսում էին դրսում:
Մեքաենայի դողերը մաշվել էին:
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)
Երաժշտության տոնը նալով բարձրանում էր:
Տոն օրերին բոլորը միմյանց նվերներ են բաժանում:
4. Կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով տրված դարձվածային միավորները։
Վարդագույն ակնոցով նայել, ջրից չոր դուրս գալ, համբերության բաժակը
լցվել, ձեռք մեկնել, քաղցր աչքով նայել։
Վարդագույն ակնոցով նայել դարվածը օգտագործվում է փոխաբերական իմաստով:
Աշոտը ջրից չոր դուրս եկավ երբ իրեն մեղադրանք էին առաջադրել:
Իմ համբերության բաժակը լցվեց և Ես զայրացա:
Ես ձեռք մեկնեցի ընկերոջս, որպեսզի նա կատարի իր տնային առաջադրանքները:
Ուսուցչուհին իր աշակերտներին նայում էր քաղցր աչքով:
5.Առանձին սյունակներով դուրս գրե՛լ նախածանց, վերջածանց, ինչպես նաև թե՛ նախածանց, թե՛ վերջածանց ունեցող բառերը։
Անհայտ, խնձորենի, անմտություն, հակաթույն, մթերային, տգեղ,
վերահաշվում, անհոգաբար, կաղնուտ, անհավատալի, միլիոնավոր, չկամ,
ցուցանակ, արտապատկեր, ենթավարպետ, գերադաս, կղզյակ, հարակից,
հայրական, ներգրավում, տրամագծորեն, անհարմար, ապաշնորհ, դժգոհություն,
հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, անթիվ, մորթեղեն, միտք։
Նախածանց Վերջածանց Նախածանց և Վերջածանց
Անհայտ խնձորենի անմտություն
հակաթույն մթերային վերահաշվում
տգեղ կաղնուտ անհոգաբար
չկամ միլիոնավոր անհավատալի
արտապատկեր ցուցանակ ներգրավում
ենթավարպետ կղզյակ դժգոհություն,
գերադաս հայրական համատեղություն
հարակից տրամագծորեն մորթեղեն
անհարմար, հավաքածու
ապաշնորհ լսարան
անթիվ, ծիծաղելի
անթիվ միտք
Բարի գալուստ Վիկտորիյա Բեգլարյանի բլոգ 